Przegląd imigracyjny
W Meksyku wyszły dwa niezwykłe komiksy - adresowane do “nielegalnych” książeczki ma zniechęcić imigrantów, nie tylko z tego kraju, do bezprawnego przekraczania granicy USA. Powód? Szereg niebezpieczeństw, z utratą życia włącznie. Jest to nowinka wydawnicza. Do tej pory publikowano z reguły poradniki, jak przedostać się do Stanów i w nich mieszkać.
Już tytuł pierwszej broszury jest poruszający: “Imigranci - tylko żywi mogą pomóc swojej rodzinie”. Wydana w nakładzie 10,000 egzemplarzy komiks, jest rozdawany bezpłatnie w rejonach przygranicznych Meksyku. A więc tam, gdzie gromadzą się “nielegalni” z tego kraju, państw Ameryki Środkowej i Południowej, Azji, a nawet Europy Południowo-Wschodniej, usiłujący przedostać się do USA. Książeczka trafia do rąk wszystkich chętnych w schroniskach, motelach, na dworcach autobusowych.

Treść jest porażająca. Komiks opisuje historię przerzutu grupy nielegalnych imigrantów do USA. Jeden z obcokrajowców, przy próbie wskoczenia do pociągu towarowego (ulubiona metoda podróżowania), dostaje się pod koła. Po obcięciu obu nóg staje się inwalidą, którego los dramatycznie się pogorszył.

Inny imigrant zostaje zastrzelony przez bandytów, na granicy. Kradną mu dokumenty i resztki pieniędzy. Ciało porzucają na pustyni. Inni są bici i rabowani przez skorumpowaną policję meksykańską, współpracującą z narkotraficantes - przemytnikami  narkotyków, którzy coraz częściej zajmują się przerzutem ludzkiego towaru. Młoda kobieta zostaje brutalnie zgwałcona przez współtowarzyszy podróży. Starszy mężczyzna, osłabiony i wycieńczony, zostaje porzucony na pustyni przez “kojota”, zajmującego się przeprowadzaniem na drugą stronę. W sumie, do Meksyku wraca cała grupa, za wyjątkiem starszego mężczyzny, który - na ostatniej stronie - ginie samotnie na pustyni.

Wkrótce potem, wyszedł - już w wersji anglojęzycznej - kolejny komiks, adresowany do “nielegalnych” z innych krajów, którzy usiłują przez południową granicę przedostać się do USA. Tu również nakład wynosi 10,000.

Jest to historia grupy nastolatków, którzy postanawiają przedostać się do USA z krajów Ameryki Środkowej. Są prześladowani przez meksykańskich żołnierzy, pobici i obrabowani przez miejscową policję, porwani przez uzbrojony w broń palną i maczety gang przygranicznych bandytów, a następnie doszczętnie ograbieni przez konkurencyjną grupę przestępczą. Dwóch młodych imigrantów ginie pod kołami pociągu. A tylko jednemu udaje się dotrzeć do Stanów. Ale i tak zostaje aresztowany i deportowany.

-Mogliśmy nieco stonować wymowę tych publikacji, ale chcieliśmy naprawdę wstrząsnąć tymi, którzy często nie zdają sobie sprawy z niebezpieczeństwa przy przekraczaniu granicy -  komentuje Domingo Perea, dyrektor wydawniczy Comics and Visual Arts, a więc wydawnictwa, które opublikowało obie książeczki. Powstały one na zlecenie krajowej Komisji Praw Człowieka, współpracującej z Ministerstwem Spraw Zagranicznych Meksyku.

-Publikacje te znaczne odbiegają od wcześniejszych, gdzie wręcz doradzano imigrantom, jak uniknąć schwytania podczas nielegalnego przekraczania granicy -  dodaje Perea. -Zrobiliśmy to świadomie: chcemy odstraszyć ludzi od podejmowania dużego ryzyka. Zwłaszcza w obliczu zbliżających się upałów, granica staje się dla wielu cmentarzem.

Perea, odnosząc się do wcześniejszych publikacji ma na myśli szereg broszur Ministerstwa Spraw Zagranicznych (ostatnia - z roku 2004), które ułatwiało obcokrajowcom przekroczenie granicy, wręcz do tego zachęcając. Mowa o “Poradniku imigranta”, gdzie podawano rady, przydatne przy przejściu przez “zieloną granicę”.

Były tam m.in. informacje, jak unikać patroli, gdzie znaleźć wodę, jakie rośliny jeść i jak zabezpieczać się przed upalną pogodą. Doradzano też, jakie prawa mają imigranci, nawet po zatrzymaniu przez służby graniczne USA. Wydawcy poszli znacznie dalej. Doradzali “nielegalnym”, jak urządzić się w Stanach, bez “zielonej karty” i możliwości zalegalizowania pobytu. Co zresztą budziło ostre protesty strony amerykańskiej, oskarżającej władze Meksyku o wspieranie bezprawnych działań swych obywateli.

Wojna o publikacje dla imigrantów trwała zresztą znacznie dłużej. W 2006, wspomniana komisja zrezygnowała z opublikowania i dystrybucji map Arizony, z zaznaczeniem punktów granicznych, dróg i tras patrolowych. Decyzję podjęto po ostrym proteście ówczesnego ministra bezpieczeństwa krajowego USA - Michaela Chertoffa.

Komiksy wzbudziły już krytykę zwolenników niekontrolowanej imigracji.

-Wolelibyśmy, żeby zamiast wydawania przerażających komików, władze zaopatrywały imigrantów w mapy i poradniki, ułatwiające przekraczanie granic -  komentuje Guillermo Alonso, demograf z College of the Northern Border, organizacji proimigracyjnej.

Andrzej Wąsewicz